Hukuk İngilizcesi: 200 Temel Terim ve Anlamları

Bir mahkeme kararını, hükmü ya da hakem kararını artık hiçbir hukuki sonuç doğurmayacak şekilde ortadan kaldırmak.

Mahkemenin bir kişiye ya da kuruma bir şeyi yapmasını veya yapmaktan kaçınmasını bildiren resmi kararı; bu karara uyulmaması ağır yaptırımlara yol açabilir.

Bir kanuna, kurala, sözleşmeye ya da mahkeme kararına uyulmasını, gerekirse mallara el konulması gibi resmi yetkiler kullanılarak sağlamak.

Bir mahkeme ya da kurul kararına karşı kanun yoluna başvurarak üst mahkemeden bu kararın değiştirilmesini veya kaldırılmasını isteyen taraf.

Mahkemelerin kamu makamlarınca alınan kararların ya da çıkarılan kanunların hukuka uygun olup olmadığını denetleme ve uygun değilse bunları iptal etme yetkisi.

Bir kişiye bir şeyin, özellikle tazminat ya da yargılama gideri olarak belirli bir paranın verilmesine resmen karar vermek; bu tür kararın kendisi için isim olarak da kullanılır.

Dava kesin olarak karara bağlanana kadar bir tarafın durumunu koruyan geçici mahkeme kararı; örneğin malvarlığının dondurulması ya da bir eylemin durdurulması.

Davaya süresi içinde cevap vermeyen ya da gerekli bir usul işlemini yapmayan davalı aleyhine, tam bir yargılama yapılmadan verilen karar.

Kanun yoluna başvuran tarafın, alt mahkeme kararının hatalı olduğunu ileri sürerken dayandığı somut hukuki ya da maddi sebepler.

Pek çok common law sisteminde, bir tarafın kanun yoluna başvurabilmesi için mahkemeden alması gereken izin.

Duruşma sırasında yapılan bir itirazı reddetmek ya da üst mahkeme bakımından, daha önceki başka bir davada konulan emsalin hatalı olduğunu ve artık izlenmeyeceğini açıklamak.

Mahkemenin çoğunluk kararına katılmayan bir hakimin, davayı neden farklı karara bağlayacağını açıkladığı yazılı görüş.

Kanunun sahip olmanıza, yapmanıza ya da başkalarından talep etmenize izin verdiği şey; örneğin adil yargılanma hakkı ya da ücret alma hakkı.

Bir kişinin ya da kuruluşun kanun, sözleşme veya mahkeme kararı gereği yapmak zorunda olduğu şey.

Kanunun uygulanmasını güvence altına aldığı, her bir tarafın ne yapacağını ya da vereceğini belirleyen iki veya daha fazla taraf arasındaki anlaşma.

Bir şeyden doğan hukuki sorumluluk, özellikle zarar, kayıp ya da borçlar için ödeme yapma yükümlülüğü; muhasebede ayrıca şirketin borçlu olduğu tutar.

Bir kanunu, sözleşme hükmünü ya da bir yükümlülüğü çiğneme eylemi; aynı anlamda fiil olarak da kullanılır.

Bir şeye sahip olma ya da bir şeyi yapma konusunda hukuki hakka sahip olmak; örneğin bir ödeme, bildirim süresi ya da maldan pay almak.

Bir kurala, kanuna, emre ya da talebe uygun davranmak; gerekeni yapmak.

Özellikle başka bir tarafla sözleşme ya da anlaşma yaparak resmi bir hukuki ilişki kurmak.

Devletin, bir kişinin haklarını ya da mülkiyetini elinden almadan önce bildirimde bulunmak ve dinlenme imkanı tanımak gibi adil ve usule uygun hukuki prosedürleri izlemesi gerektiği ilkesi.

Sözleşmeye aykırılık dışında, başka bir kişiye zarar veren ve o kişiye hukuk mahkemesinde tazminat talep etme imkanı tanıyan hukuka aykırı eylem.

Makul bir kişinin aynı durumda göstereceği özeni göstermeme ve bu yüzden başkasına zarar ya da kayba yol açma.

Şirket ya da dernek gibi, kanunun kendisine sahip olan veya onu yöneten kişilerden ayrı hak ve yükümlülükler tanıdığı varlık.

Bir kişiye, sözleşme imzalamak ya da banka hesabını yönetmek gibi hukuki veya mali işlerde başka biri adına hareket etme yetkisi veren hukuki belge.

Bir şeyden, özellikle sebep olduğu zarardan veya bir borçtan hukuken sorumlu olan.

Ceza hukukuna, özel hukuka ya da bir düzenlemeye aykırı olsun, hukukun izin vermediği; 'lawful' kelimesinin karşıtı.

Herkesin yalnızca insan olduğu için sahip olduğu yaşam hakkı, adil yargılanma hakkı ve ifade özgürlüğü gibi temel hak ve özgürlükler.

Arazi, bina, eşya ya da para gibi bir kişinin sahip olduğu şeyler; ayrıca bunlar üzerindeki mülkiyet hakkı.

Başkalarına öngörülebilir bir zarar vermemek için makul özeni gösterme hukuki yükümlülüğü; ihmal davasında davacının ilk olarak ispat etmesi gereken unsur.

Başka birinden para ya da başka bir edim alacağı olan kişi veya kurum; örneğin kredi vermiş bir banka.

Başka birine para ya da başka bir edim borçlu olan kişi veya kurum.

Neye razı olduğunu anlayan bir kişinin özgür iradesiyle verdiği izin ya da onay; bu olmadan birçok eylem hukuka aykırı hale gelir.

Hile ya da haksız çıkar sağlama amacı taşımayan dürüst ve adil davranış; hem kişinin dürüst inancını hem de tarafların uyması gereken davranış ölçüsünü anlatabilir.

Bir haktan ya da talepten kendi isteğiyle vazgeçmek veya bir kuralın, şartın ya da ücretin uygulanmasında ısrar etmemeye karar vermek.

Bir kanunu çiğnemek ya da bir kişinin hakkını, özellikle patent, marka veya telif hakkı gibi bir fikri mülkiyet hakkını ihlal etmek.

Bir kişinin ölümünden sonra mal ve parasının kime kalacağını ve bu işlerin kim tarafından yürütüleceğini belirttiği hukuki belge.

Bir kişi öldüğünde başka birine geçen para, mal ya da haklar ve bu geçişin gerçekleştiği hukuki süreç.

Hukukun tam ergin saymadığı yaşın altındaki kişi; Türkiye ve İngiltere dahil çoğu ülkede bu yaş 18'dir.

Kişinin dikkatsiz ya da kusurlu olmadığı durumlarda bile ortaya çıkan hukuki sorumluluk; örneğin bazı ayıplı ürünler ya da tehlikeli faaliyetler için.

Hukuk eğitimi almış, müvekkillerine danışmanlık yapan ve onları hukuki işlerde temsil eden kişi; attorney, solicitor ve barrister gibi unvanların hepsini kapsayan genel kelime.

Özellikle ABD'de müvekkillere danışmanlık yapma ve onları mahkemede temsil etme yetkisine sahip avukat; daha genel anlamda başkası adına hareket etmeye yetkili kişi.

Bir avukattan ya da hukuk bürosundan danışmanlık veya hizmet alan ve bunun karşılığını ödeyen kişi ya da kuruluş.

Avukatların müvekkillere hukuki hizmet vermek için birlikte çalıştığı, çoğu zaman ortaklık şeklinde örgütlenmiş işletme.

Mahkemede bir tarafı temsil eden avukat ya da avukatlar; İngiltere'de çoğunlukla barrister anlamına gelir. Bir şirkette kadrolu çalışan avukata 'in-house counsel' denir.

İngiltere, Galler ve bazı başka ülkelerde müvekkillere doğrudan danışmanlık yapan, belgeleri hazırlayan ve dosyaları yürüten, ancak genellikle üst mahkemelerde duruşmaya çıkmayan avukat.

İngiltere, Galler ve bazı common law ülkelerinde davaları mahkemede savunma ve uzman hukuki görüş verme konusunda uzmanlaşmış avukat.

Bir bütün olarak avukatlık mesleği, özellikle mahkemede savunma yapma yetkisi olan avukatlar; İngiltere'de barrister'ların tamamını ifade eder.

Araştırma, belge hazırlama ve dosya yönetimi gibi işlerde avukatlara yardım eden, hukuki işler konusunda eğitimli ancak avukat olmayan kişi.

Bachelor of Laws ifadesinin kısaltması; Birleşik Krallık'ta ve pek çok başka ülkede standart hukuk lisans derecesi.

Master of Laws ifadesinin kısaltması; avukatların bir alanda uzmanlaşmak ya da yurt dışında eğitim almak için yaptığı, çoğunlukla bir yıl süren hukuk yüksek lisansı.

Juris Doctor ifadesinin kısaltması; ABD'de bir lisans derecesinden sonra alınan ve genellikle üç yıl süren temel mesleki hukuk diploması.

Yetkili bir hukukçunun, hukukun belirli bir kişinin durumu açısından ne anlama geldiği ve hangi seçeneklere sahip olduğu konusunda verdiği yönlendirme.

İmza ve belgeleri onaylamaya ve bazı hukuki işlemleri düzenlemeye yetkili olan, böylece bu belgelerin mahkemede ya da yurt dışında güvenilir kabul edilmesini sağlayan görevli.

Bir hukuk bürosunda büronun ortaklarından biri olan ya da buna denk kıdemli bir konumda bulunan ve müvekkillerden ve kıdemsiz avukatlardan sorumlu olan avukat.

Bir hukuk bürosunda ortak olmadan çalışan, genellikle birkaç yıllık deneyime sahip ve ortakların gözetiminde çalışan avukat.

Birçok müvekkili olan bir hukuk bürosunda değil, doğrudan bir şirket ya da kurum bünyesinde çalışarak ona hukuki danışmanlık veren avukat.

Avukat tutmaya gücü yetmeyen kişilerin, özellikle ceza ve aile davalarında, hukuki danışmanlık ya da temsil giderlerinin kamu kaynaklarıyla karşılanması.

Bir avukatın ya da başka bir meslek mensubunun kendi çıkarları veya başka birine karşı yükümlülükleri nedeniyle bir kişi adına tarafsız biçimde hareket edemediği durum.

Avukat ile müvekkil arasında hukuki danışmanlık amacıyla yapılan gizli yazışma ve görüşmelerin korunduğunu ve müvekkilin kural olarak bunları açıklamaya zorlanamayacağını öngören kural.

Hukuk mezunlarının avukatlık yapma yetkisi almadan önce, özellikle ABD'de bir eyalette, geçmesi gereken mesleki sınav.

Latince 'versus' (karşı) kelimesinin kısaltması; dava adında tarafların isimleri arasına konur.

Bir avukatın, genellikle hukuki hizmet alamayacak durumdaki kişilere ya da kuruluşlara yardım etmek için ücret almadan yaptığı (iş); Latince 'kamu yararı için' ifadesinden gelir.

Daha ayrıntılı bir incelemeden önce, ilk görülen ya da bilinene dayanan; hukukta, karşı taraf aksini ispatlamadıkça bir iddiayı desteklemeye yeterli olan.

Gerçek ve dürüst olan ya da kimseyi aldatma amacı olmadan iyi niyetle hareket eden; Latince 'iyi niyetle' ifadesinden gelir.

Kanunla resmen kurulmamış olsa bile gerçekte ya da uygulamada var olan; 'kanunen' anlamına gelen 'de jure' ifadesinin karşıtı.

'Diğer şeylerin yanı sıra' anlamına gelen ve daha uzun bir listeden yalnızca bazı unsurların anıldığını gösteren Latince ifade.

Mahkemelerin, hukukun tutarlı ve öngörülebilir kalması için aynı hukuki meseleye ilişkin önceki kararları izlemesi gerektiği ilkesi; Latince 'karara bağlanmış olana bağlı kalmak' anlamına gelir.

Mahkeme kararı için zorunlu olan ve sonraki mahkemeleri bağlayan hukuki gerekçe; Latince 'karar verme nedeni' anlamına gelir.

Bir kararda yer alan, sonuç için zorunlu olmadığından sonraki mahkemeleri bağlamayan ancak yol gösterici olabilen yorum ya da görüş.

Bir mesele hakkında mahkemece kesin karar verildikten sonra aynı taraflarca aynı talebin tekrar ileri sürülemeyeceği ilkesi; Latince 'karara bağlanmış mesele' anlamına gelir.

'Kendi başına' ya da 'özü itibarıyla' anlamına gelen ve bir şeyin başka hiçbir şeyin gösterilmesine gerek kalmadan geçerli olduğunu belirtmek için kullanılan Latince ifade.

'Hukuken' ya da 'kanuna göre' anlamına gelen ve fiilen var olup olmadığına bakılmaksızın resmi ve hukuki olarak var olan durumu anlatan Latince ifade.

'Yetkinin ötesinde' anlamına gelen ve bir kamu makamının, şirketin ya da görevlinin kendisine verilen hukuki yetkilerin dışında hareket ettiğini belirtmek için kullanılan Latince ifade.

Genellikle acil durumlarda, karşı tarafa haber verilmeden ve karşı taraf hazır bulunmadan yalnızca bir tarafın yaptığı başvuruyu ya da verilen kararı anlatan Latince ifade.

'Gerekli değişiklikler yapılarak' anlamına gelen ve bir durum için yazılmış kuralların benzer başka bir duruma da uygulanacağını belirtmek için kullanılan Latince ifade.

'Mahkemenin dostu' anlamına gelen Latince ifade: davada taraf olmadığı halde, geniş etkileri olan bir konuda mahkemeye bilgi ya da görüş sunan kişi veya kurum.

'Kapalı olarak' anlamına gelen ve halkın ve basının bulunmadığı, kamuya kapalı olarak yapılan duruşmayı ya da duruşmanın bir bölümünü anlatan Latince ifade.

Sözleşmenin ya da başka bir hukuki belgenin ödeme, fesih veya gizlilik gibi belirli bir konuyu düzenleyen numaralı bölümü.

Sözleşme, mektup ya da mahkemeye sunulacak dilekçe gibi hukuki bir belgeyi, genellikle başkalarının inceleyip değiştireceği ilk versiyon olarak yazmak.

Bir kanunun ya da hukuki belgenin belirli bir kural, şart veya gerekliliği ortaya koyan bölümü.

Sözleşmelerde ve kanunlarda bir şeyin yalnızca gelecekte olacağını değil, zorunlu olduğunu belirtmek için kullanılan yardımcı fiil.

Bir kanuna, sözleşmeye ya da başka bir belgeye 'göre' veya 'onun gerektirdiği şekilde' anlamına gelen resmi ifade.

Bir avukatın hukuki bir meseleyi incelediği ve vardığı sonuçları ortaya koyduğu, genellikle bir meslektaşı, ortağı ya da müvekkili için hazırlanan yazılı belge; kısaca 'memo' denir.

ABD'de avukatın mahkemeye, özellikle üst mahkemeye sunduğu yazılı savunma; İngiltere'de ise solicitor'ın bir dava için barrister'a gönderdiği talimat ve belgeler.

Bir argümanı desteklemek için bir karara, kanuna ya da başka bir kaynağa, okuyucunun onu tam olarak nerede bulacağını gösteren standart bir biçimde atıf yapmak.

Sözleşme, vasiyetname ya da liste gibi resmi bir yazılı belgeyi genellikle özenle ve eksiksiz biçimde hazırlamak.

Hukuki belgelerde 'bu belgenin bundan sonraki kısmında' anlamına gelen ve özellikle bir taraf ya da şey için kısa bir ad tanımlarken kullanılan resmi kelime.

'Rağmen' ya da 'bakılmaksızın' anlamına gelen ve hukuki metinlerde, başka bir kural farklı bir şey söylüyor gibi görünse bile bir kuralın uygulanacağını göstermek için kullanılan resmi kelime.

Bir avukatın, örneğin bir sözleşmenin geçerli olup olmadığı ya da bir şirketin onu imzalama yetkisi bulunup bulunmadığı gibi hukuki bir soruya ilişkin mesleki görüşünü ortaya koyduğu resmi yazılı metin.

'Bu belge ya da beyan aracılığıyla' anlamına gelen ve bir şeyi yazmanın ya da söylemenin kendisinin hukuki sonuç doğurduğu durumlarda kullanılan resmi kelime.

Hukuki bir metinde az önce sözü edilen bir şeye geri gönderme yaparak 'onun' ya da 'bunun' anlamına gelen resmi kelime.

Bir şeyi, gerçekte öyle olmasa bile hukuki bakımdan doğru ya da belirli bir sonucu doğurmuş kabul etmek.

Bir hükmün başka bir kurala, şarta ya da hükme bağlı olduğunu veya onunla sınırlandığını gösteren ifade.

Bir kurala, kanuna, sözleşmeye ya da talimata 'uyarak' veya 'onunla uyumlu biçimde' anlamına gelen resmi ifade.

Az önce söylenene bir şart ya da istisna ekleyen ifade: asıl kural ancak bu şart gerçekleşirse uygulanır.

Bir listenin önüne konarak sayılanların yalnızca örnek olduğunu ve benzer başka şeylerin de kapsama girdiğini gösteren ifade.

Uzun cümleler, eski üsluplu kelimeler ve Latince ifadelerle dolu olan ve sıradan okuyucuların anlamakta zorlandığı karmaşık hukuk dili.

Bir anayasanın, kanunun, uluslararası antlaşmanın ya da yönetmeliğin numaralandırılmış bölümü; Türk kanunlarının İngilizce çevirilerinde her 'madde' genellikle 'article' olarak karşılanır.

Common law ülkelerinde bir kanunun numaralandırılmış maddesi (örneğin bir Kanunun 3. maddesi); fıkralara ve bentlere ayrılır.