%95 ve %98 kuralı
Bir metnin ne kadar zor geldiği büyük ölçüde içindeki bilinmeyen kelime sayısına bağlıdır. İkinci dilde okuyanlarla yapılan araştırmalar, metindeki kelimelerin yaklaşık %95'ini (her 20 kelimede bir bilinmeyen) bilince yeterli anlamanın başladığını, %98'ini (her 50 kelimede bir bilinmeyen) bilince ise okumanın rahat ve keyifli hâle geldiğini gösteriyor (Hu ve Nation, 2000; Laufer ve Ravenhorst-Kalovski, 2010).
Araç bu oranı senin için tahmin eder: seviyendeki ve altındaki kelimeler biliniyor, seviyenin üstündekiler muhtemelen bilinmiyor sayılır.
| Bilinen kelimeler | Sonuç | En iyi kullanım |
|---|---|---|
| %98 ve üzeri | Rahat | Keyif için okuma ve akıcılık. Bol okuma için ideal. |
| %95–98 | Zorlayıcı | Bağlam içinde yeni kelime öğrenme. Dokun-çevir özellikli bir okuyucuyla oku. |
| %95'in altı | Çok zor | Okuma pratiği değil, ders malzemesi. Önce anahtar kelimeleri öğren ya da daha kolay bir metin seç. |
Zorluk nasıl ölçülür?
- Kelime zorluğu, B1 üstündeki kelimelerin oranına bakar. Düşük, kelimelerin neredeyse tamamının günlük kelimeler olduğu; yüksek, çok sayıda ileri veya nadir kelime bulunduğu anlamına gelir.
- Cümle karmaşıklığı ortalama cümle uzunluğuna dayanır: 12 kelimenin altı düşük, 12–20 orta, 20'nin üstü yüksek.
- Okuma kolaylığı, 0 (çok zor) ile 100 (çok kolay) arasındaki Flesch puanıdır. Kelime bilgisini değil cümle ve kelime uzunluğunu ölçtüğü için bilgi amaçlı gösterilir.
- Tahmini CEFR seviyesi, metin seviyesi belirleme aracındaki gibi kelime bilgisi ve cümle uzunluğunu birleştirir.
Rahat mı, zorlayıcı mı: hangisini seçmeli?
İkisinin de yeri var. Bol okuma (rahat metinleri çok okumak) hızı ve akıcılığı geliştirir; bildiğin kelimelerle tekrar tekrar karşılaşıp onları otomatikleştirirsin. Yoğun okuma (zorlayıcı metinler) ise yeni kelimelerin çoğuyla karşılaştığın yerdir.
İyi bir düzen ikisini karıştırır: okuma zamanının çoğunu rahat kitaplarla, daha kısa bölümlerini ise yeni kelimelere bakıp kaydettiğin zorlayıcı metinlerle geçir. Okuzeka'da her seviye için ücretsiz İngilizce kitaplar var.
Çok zor bir metin nasıl okunur?
- Önce anahtar kelimeleri öğren. Sonucun altındaki liste, seviyenin üstündeki kelimeleri en sık geçenden başlayarak gösterir.
- Metni önce durmadan genel fikir için, sonra ayrıntılar için ikinci kez oku.
- Yalnızca anlamanı engelleyen kelimelere bak ve onlara bağlam içinde bak. On anlamlı bir sözlük maddesi, cümledeki anlamdan daha yavaş ve daha az yardımcıdır.
- Hatırlamak istediğin kelimeleri cümleleriyle kaydet ve sonraki günlerde tekrar et.
Okuzeka okuyucusu 3. ve 4. adımları senin için yapar: kelimeye dokun, o cümledeki anlamını Türkçe gör ve kelime kartı olarak kaydet.
