Borsa ve Yatırım İngilizcesi: 100 Temel Terim ve Anlamları

Sahibine bir şirketin küçük bir bölümünün ortaklığını veren yatırım aracı. Kelime, belirli bir şirketin hisselerini anlatmak için de kullanılır.

Bir şirketin ortaklığının bölündüğü eşit birimlerden her biri. Pay sahibi olan kişi, şirketin bir bölümüne ortak olmuş olur.

Bir şirketin tek bir payının belirli bir anda piyasada ne kadara alınıp satıldığını gösteren, alıcı ve satıcıların emirleriyle oluşan tutar.

Initial public offering (ilk halka arz) kısaltması: özel bir şirketin paylarını ilk kez kamuya satması ve borsada işlem görmeye başlaması.

Bir şirketin bir ya da daha fazla payına sahip olan ve böylece şirkete ortak olan kişi veya kurum; oy kullanma ve temettü alma gibi haklara sahiptir.

Bir şirketteki pay biçimindeki ortaklık. Muhasebede ise varlıklardan tüm borçlar düşüldükten sonra ortaklara kalan değer anlamına gelir.

Bir şirketin borsadaki paylarını tanımlayan, işlem ekranlarında ve fiyat listelerinde kullanılan kısa harf kodu.

Uzun süredir istikrarlı kar elde eden, genellikle düzenli temettü dağıtan büyük, tanınmış ve finansal açıdan güçlü bir şirketin hissesi.

Payları bir borsada resmen işlem görmeye kabul edilmiş şirket; herkes bu payları alıp satabilir ve şirket düzenli olarak bilgi açıklamak zorundadır.

Bir şirketin paylarının, hakim ortakların, devletin ya da uzun vadeli diğer sahiplerin elindekiler hariç, piyasada fiilen alınıp satılabilen bölümü.

Satışlarının ve karlarının ortalamadan çok daha hızlı büyümesi beklenen, kazancını yeniden yatırıma yönlendirdiği için genellikle az temettü dağıtan ya da hiç dağıtmayan bir şirketin hissesi.

Piyasa değeri görece küçük olan bir şirketi ya da onun hisselerini tanımlar. Kesin sınır piyasaya ve endeks sağlayıcıya göre değişir.

Yatırımcının bir devlete ya da şirkete verdiği borç. İhraççı genellikle düzenli faiz öder ve anaparayı belirli bir tarihte geri verir.

Bir yatırımın sağladığı gelirin, fiyatına oranla yıllık yüzde olarak ifadesi. Tahvillerde, bugünkü fiyattan alındığında yatırımcının elde edeceği getiriyi anlatır.

Bir tahvilin düzenli faiz ödemesi ya da tahvilin nominal değeri üzerinden her yıl ödediği, ihraç sırasında belirlenen faiz oranı.

Bir tahvilin ya da başka bir borcun tamamen geri ödenmesi gereken tarih veya o tarihe kadar kalan süre.

Bir ülke hükümetinin borçlanmak için ihraç ettiği, faiz ödeyen ve vade sonunda anaparayı geri veren tahvil. Kendi para biriminde genellikle en güvenli yatırımlardan biri olarak görülür.

Bir şirketin kaynak toplamak için ihraç ettiği tahvil. Şirketin ödeme yapamama riski daha yüksek olduğu için genellikle devlet tahvilinden daha yüksek getiri sağlar.

S&P, Moody's ya da Fitch gibi bir kuruluşun, bir devletin ya da şirketin borçlarını zamanında ödeme olasılığını gösteren notu.

Tahvil ve bono gibi, belirli bir takvime göre düzenli ve önceden belirlenmiş faiz ödeyen ve vade sonunda anaparayı geri veren yatırımlar.

Şirket ya da devlet gibi bir borçlunun, borcunun faizini veya anaparasını zamanında ödeyememesi ya da borç sözleşmesinin diğer şartlarını yerine getirememesi.

Exchange-traded fund (borsa yatırım fonu) kısaltması: çoğunlukla bir endeksi izleyen, bir varlık sepetine yatırım yapan ve payları borsada tıpkı hisse senedi gibi alınıp satılan fon.

Birçok yatırımcıdan topladığı parayı hisse senedi, tahvil ve diğer varlıklardan oluşan bir karışıma yatıran, profesyonellerce yönetilen ve günde bir kez fiyatlanan fon.

Bir piyasa endeksini geçmeye çalışmak yerine aynı menkul kıymetleri aynı oranlarda tutarak endeksin performansını yakalamayı amaçlayan fon.

Bir fonun yıllık işletme maliyetinin, fona yatırılan paraya oranla yüzde olarak ifadesi. Fon varlıklarından düşüldüğü için yatırımcının getirisini azaltır.

Bir fonun varlıklarından yükümlülüklerinin çıkarılmasıyla bulunan değer; genellikle pay sayısına bölünerek fonun bir payının fiyatı elde edilir.

Varlıklı ya da profesyonel yatırımcılara yönelik, açığa satış, kaldıraç ve türev ürünler gibi esnek stratejiler kullanabilen, özel olarak yönetilen yatırım fonu.

Tek tek hisse seçmek ya da piyasa zamanlaması yapmak yerine bir piyasa endeksini izleyen fonları alıp uzun süre elde tutma stratejisi.

Müşterileri adına hisse senedi ve diğer menkul kıymetleri alıp satan ve bunun karşılığında genellikle komisyon alan kişi ya da kurum.

Bir menkul kıymeti fiyat sınırı koymadan, o anda piyasada bulunan en iyi fiyattan hemen almak ya da satmak için verilen talimat.

Belirlenen fiyattan ya da daha düşüğünden almak veya belirlenen fiyattan ya da daha yükseğinden satmak için verilen talimat. Emir yalnızca piyasa o fiyata ulaşırsa gerçekleşir.

Bir menkul kıymetin fiyatı belirlenen seviyeye düştüğünde otomatik olarak satış yapan ve yatırımcının bir pozisyonda uğrayabileceği zararı sınırlamak için kullanılan emir.

Belirli bir anda bir menkul kıymet için alıcının verdiği en yüksek fiyat (alış/bid) ile satıcının kabul ettiği en düşük fiyat (satış/ask) arasındaki fark.

Belirli bir dönemde, örneğin bir günde, el değiştiren hisse ya da sözleşme sayısı veya bunların toplam değeri.

Aracı kurumda açılan, nakdinizi ve yatırımlarınızı tutan ve hisse senedi, tahvil, fon ve diğer menkul kıymetleri alıp satmanızı sağlayan hesap.

Fiyatının yükseleceği beklentisiyle bir menkul kıymete sahip olma durumu. Fiyat yükselirse kazanılır, düşerse kaybedilir.

Ödünç alınan payları, daha sonra daha düşük fiyattan geri alıp iade etmek umuduyla satmak; böylece satıcı fiyat düşüşünden kazanç sağlar.

Menkul kıymetleri kısmen aracı kurumdan borç alınan parayla satın almak; hesaptaki yatırımlar bu borcun teminatı olarak kullanılır.

Kendi paranızın izin verdiğinden daha büyük bir yatırımı kontrol etmek için borç para ya da finansal ürünler kullanmak; bu, olası kazancı da zararı da büyütür.

Menkul kıymetleri aynı işlem günü içinde alıp satarak küçük fiyat hareketlerinden kazanç sağlamaya çalışmak ve tüm pozisyonları piyasa kapanmadan kapatmak.

Aracı kurumun bir alım ya da satım emrini gerçekleştirmesi karşılığında aldığı, işlem başına sabit tutar ya da işlem değerinin yüzdesi şeklinde olabilen ücret.

Bir işlemin son aşaması; alıcı parayı öder, satıcı menkul kıymetleri teslim eder ve mülkiyet devri tamamlanır.

Şirket hisselerinin alınıp satıldığı sistemin bütünü; borsaları, yatırımcıları ve bunların oluşturduğu fiyatları kapsar.

Hisse senetleri ve diğer menkul kıymetlerin kote edildiği ve işlem gördüğü düzenlenmiş piyasayı işleten kurum; Borsa İstanbul ya da New York Borsası gibi.

Zaman içinde kar ya da gelir elde etmek umuduyla parasını hisse senedi, tahvil, fon veya başka varlıklara yatıran kişi ya da kurum.

Seçilmiş bir grup hisse senedinin ya da tahvilin fiyatlarının zaman içindeki değişimini gösteren ve tüm piyasayı veya bir sektörü ölçmek için kullanılan sayı.

Bir varlığın fiyatında büyük bir değişiklik olmadan ne kadar kolay ve hızlı alınıp satılabildiği. Likit bir piyasada çok sayıda alıcı ve satıcı bulunur.

Bankacılık, enerji ya da teknoloji gibi benzer işlerde faaliyet gösteren şirketler grubu; şirketleri karşılaştırmak ve piyasanın belirli bölümlerini izlemek için kullanılır.

Bir fonun, portföyün ya da yatırım yöneticisinin performansının karşılaştırıldığı ölçüt; genellikle bir piyasa endeksidir.

Ekonomileri büyüyen ve gelişen, ancak hala gelişmiş piyasalara göre daha riskli görülen ülkelerin finansal piyasaları.

Henüz kamuya açıklanmamış önemli bir bilgiyi kullanarak bir şirketin paylarını alıp satmak; çoğu ülkede suçtur.

Bir şirketin tüm paylarının piyasadaki toplam değeri; hisse fiyatının toplam pay sayısıyla çarpılmasıyla bulunur.

Price-to-earnings ratio (fiyat/kazanç oranı) kısaltması: hisse fiyatının hisse başına kara bölünmesiyle bulunur. Yatırımcıların yıllık karın her bir birimi için ne kadar ödediğini gösterir.

Bir şirketin belirli bir dönemdeki net karının pay sayısına bölünmesiyle bulunan değer. Her bir paya ne kadar kar düştüğünü gösterir.

Bir şirketin bilançosuna göre değeri: toplam varlıklardan toplam yükümlülüklerin çıkarılmasıyla bulunur. Kayıtlarda görünen özkaynak tutarıdır.

Hisse fiyatının hisse başına defter değerine ya da piyasa değerinin defter değerine bölünmesiyle bulunan oran. Piyasa değerini muhasebe değeriyle karşılaştırır.

Kar, büyüme ya da varlıklar gibi ölçütlere göre tahmin edilen gerçek değerinin üzerinde fiyatlanan. Kanıtlanmış bir gerçeği değil, bir görüşü anlatır.

Kar, varlıklar, nakit akışı ya da büyüme beklentisi gibi ölçütlere göre tahmin edilen gerçek değerinin altında fiyatlanan. 'Overvalued' gibi bu da bir yargıdır.

Bir şirketin net karının özkaynaklarına bölünmesiyle bulunan ve yüzde olarak ifade edilen oran. Şirketin ortakların koyduğu sermaye ile ne kadar kar ürettiğini ölçer.

Bir şirketin karının, genellikle nakit olarak ve her pay için belirli bir tutar şeklinde ortaklarına dağıtılan bölümü.

Bir şirketin pay başına yıllık temettüsünün güncel hisse fiyatına bölünmesiyle bulunan ve yüzde olarak gösterilen oran. Hissenin fiyatına göre ne kadar gelir sağladığını gösterir.

Bir şirketin mevcut her payı birden fazla yeni paya bölme kararı. Hisse fiyatı aynı oranda düştüğü için toplam değer değişmez.

Bir şirketin kendi paylarını piyasadan geri satın alması; bu, dolaşımdaki pay sayısını azaltır ve ortaklara temettüden farklı bir yolla nakit döndürür.

Borsada işlem gören bir şirketin, mevcut ortaklarına ellerindeki pay oranında ve genellikle iskontolu fiyattan yeni pay alma hakkı tanıyarak yeni kaynak toplama yöntemi.

Genellikle yedeklerin ya da dağıtılmamış karların sermayeye eklenmesiyle, mevcut ortaklara payları oranında ücretsiz verilen yeni paylar.

Bir payın bir sonraki temettü hakkı olmadan işlem gördüğü ilk gün. Bu tarihte ya da sonrasında alan yatırımcılar söz konusu temettüyü almaz.

Bir kişinin ya da kurumun sahip olduğu hisse senedi, tahvil, fon ve nakit gibi tüm yatırımların bir bütün olarak ele alınması.

Bir yatırımın belirli bir dönemdeki kazancı ya da kaybı; fiyat değişimini ve temettü ya da faiz gibi gelirleri kapsar, genellikle yüzde olarak gösterilir.

Paranın farklı yatırımlara, sektörlere, ülkelere ya da varlık sınıflarına dağıtılması; böylece birindeki kaybın portföyün tamamına etkisi azalır.

Bir yatırımın ya da piyasanın fiyatının ne kadar ve ne hızla inip çıktığı. Yüksek oynaklık, büyük ve sık fiyat dalgalanmaları demektir.

Bir yatırımı aldığınız fiyattan daha yükseğe sattığınızda elde ettiğiniz kar. Daha düşüğe satarsanız sonuç sermaye kaybıdır (capital loss).

Yatırımcının hedeflerine, yatırım süresine ve riske bakışına göre parasını hisse senedi, tahvil, altın ve nakit gibi farklı varlık türleri arasında paylaştırma biçimi.

Bir yatırımcının daha yüksek getiri şansı karşılığında ne kadar kayba ya da değer dalgalanmasına katlanmaya istekli ve muktedir olduğu.

Bir portföydeki varlıkları alıp satarak planlanan dağılıma geri döndürmek; örneğin hisseler yükselip portföyde fazla yer kaplamaya başladığında.

Fiyat ne olursa olsun düzenli aralıklarla aynı tutarı yatırmak; böylece fiyatlar düşükken daha çok, yüksekken daha az pay alınır.

Benzer özelliklere sahip ve benzer biçimde davranma eğiliminde olan yatırımlar grubu; hisse senetleri, tahviller, nakit, gayrimenkul ya da emtia gibi.

Bir yatırımı şirketin faaliyetlerini, finansal tablolarını, yönetimini, sektörünü ve genel ekonomiyi inceleyerek gerçek değerini tahmin etmeye dayanan değerlendirme yöntemi.

Geçmiş fiyatları ve işlem hacmini grafikler üzerinde inceleyerek borsacıların alım satım zamanlamasında kullandığı eğilimleri ve formasyonları belirlemeye dayanan yöntem.

Bir şirketin bir çeyrek ya da yıla ait gelirini, karını ve diğer finansal sonuçlarını, çoğu zaman gelecek beklentilerine dair yorumlarla birlikte duyurduğu resmi açıklama.

Bir menkul kıymetin son belirli sayıdaki günde oluşan ortalama fiyatı; her gün yeniden hesaplanır ve kısa vadeli dalgalanmaları yumuşatarak eğilimi gösterir.

Düşen bir hissenin geçmişte sıklıkla durup yeniden yükseldiği fiyat seviyesi; bu fiyatta alıcıların devreye girme eğilimi vardır.

Yükselen bir hissenin geçmişte sıklıkla durup yeniden düştüğü fiyat seviyesi; bu fiyatta satıcıların ortaya çıkma eğilimi vardır.

Her dönemin bir 'mum' ile gösterildiği fiyat grafiği: mumun gövdesi açılış ve kapanış fiyatlarını, ince çizgiler ise en yüksek ve en düşük fiyatları gösterir.

Değeri bir hisse senedi, endeks, döviz, faiz oranı ya da emtia gibi başka bir varlığın fiyatına bağlı olan finansal sözleşme.

Alıcısına, prim adı verilen bir ödeme karşılığında, bir varlığı belirli bir tarihte ya da o tarihe kadar sabit bir fiyattan alma veya satma hakkı veren, ancak yükümlülük getirmeyen sözleşme.

Borsada işlem gören ve alıcıyla satıcıyı bir varlığı ileri bir tarihte sabit bir fiyattan alıp satmakla yükümlü kılan standart sözleşme. Her iki tarafın da teminat yatırması gerekir.

Alıcısına bir varlığı belirli bir tarihe kadar ya da o tarihte, kullanım fiyatı denen sabit bir fiyattan satın alma hakkı veren opsiyon. Değeri genellikle varlığın fiyatı yükseldikçe artar.

Alıcısına bir varlığı belirli bir tarihe kadar ya da o tarihte, kullanım fiyatı denen sabit bir fiyattan satma hakkı veren opsiyon. Değeri genellikle varlığın fiyatı düştükçe artar.

Genellikle vadeli işlem sözleşmesi ya da opsiyon gibi türevlerle ters yönlü bir pozisyon alarak bir yatırımda veya ticari riskte para kaybetme olasılığını azaltmak.

Bir piyasada fiyatların uzun süre yükseldiği ve yatırımcıların genel olarak güvenli olduğu dönem. Yaygın bir ölçüt, son dipten yüzde 20 yükseliştir.

Bir piyasada fiyatların uzun süre düştüğü ve yatırımcıların genel olarak karamsar olduğu dönem. Çoğu zaman son zirveden yüzde 20 ya da daha fazla düşüş olarak tanımlanır.

Fiyatların yükseleceğini bekleyen ya da yükselişe işaret eden. Bir yatırımcıyı, görüşü, grafiği ya da genel havayı tanımlayabilir.

Fiyatların düşeceğini bekleyen ya da düşüşe işaret eden. Bir yatırımcıyı, tahmini, grafik formasyonunu ya da piyasanın havasını tanımlayabilir.

Tek bir hissede ya da tüm piyasada, çoğu zaman bir düşüş ya da durgun dönemin ardından görülen güçlü ve oldukça hızlı fiyat yükselişi dönemi.

Fiyatların son zirveden genellikle en az yüzde 10 düşmesi; uzun bir düşüşün başlangıcından çok, güçlü bir yükselişin ardından gelen mola ya da dengelenme olarak görülür.

Birçok yatırımcının aynı anda satış yaptığı ve bir hissenin, sektörün ya da tüm piyasanın fiyatlarının hızla düştüğü ani dönem.

Bir hissenin, endeksin ya da başka bir varlığın işlem görmeye başladığından bu yana ulaştığı en yüksek fiyat veya seviye.

Yatırımcıların bir piyasaya ya da varlığa karşı genel ruh hali veya tutumu; iyimserlik ya da korku gibi duygular fiyatları belirli bir yöne itebilir.

Bir analistin şirket değerlemesine dayanarak bir hissenin belirli bir süre içinde, genellikle 12 ayda, ulaşabileceğini tahmin ettiği fiyat.

Fiyatı yükselmiş yatırımları kağıt üzerindeki kazancı gerçek nakde dönüştürmek için satmak; bu durum fiyatlarda kısa süreli bir düşüşe yol açabilir.