Tüm alanlarda aramak için en az 2 karakter yazın.
Edebiyat İngilizcesi: 252 Temel Terim ve Anlamları
İngilizce, dünya edebiyatının ve edebiyat araştırmalarının büyük bölümünün çalışma dilidir: Shakespeare'den Woolf'a uzanan klasikler aslından okunur; her dilden romanlar da İngilizce çeviriler, eleştiriler ve inceleme yazıları sayesinde geniş okur kitlelerine ulaşır. Bu sözlük, olay örgüsü, karakter ve bakış açısından metafora, ölçüye, trajediye, modernizme ve yakın okumaya kadar edebiyat öğrencilerinin ve kitap severlerin ilk karşılaştığı terimleri Türkçe karşılıkları ve derslerden, ödevlerden, okuma kulüplerinden, kitap eleştirilerinden alınmış örneklerle bir araya getirir. Ayrıca novel ile romance, poem ile poetry ya da author ile writer gibi Türkçe konuşanları sık yanıltan ayrımlara dikkat çeker.
- 252 terim
- 10 konu
- 56 temel terim
- 504 örnek cümle
Tiyatro ve Oyun Yazını
Bir oyunun metninde, genellikle italik harflerle ya da parantez içinde yer alan; dekoru, oyuncuların hareketlerini, ses tonunu ya da ışığı tarif eden açıklamalar.
Bir oyun ya da öyküde olayların düzenli kuruluşudur; tanıtım, yükselen gerilim, doruk noktası ve çözüm gibi aşamaları içerir.
Trajedinin merkezindeki, güçlü yönleri gerçekten bulunan; ancak hatası, zayıflığı ya da kaderi yüzünden ağır bir yıkıma sürüklenen kişidir.
Abartılı durumlar, fiziksel hareket ve olasılığı düşük yanlış anlamalar kullanan komedi.
Belirli bir topluluğun davranışlarını, konuşmasını ve toplumsal kurallarını hicveden komedi.
Ciddi ya da trajik öğeleri komik öğelerle birleştiren dramatik eser.
Sahnede oynanmaktan çok okunmak amacıyla yazılmış tiyatro eseri.
Kişileştirilmiş niteliklerin ahlaki seçimleri ortaya koyduğu alegorik tiyatro oyunu.
Kutsal Kitap'taki olayları dramatize eden Orta Çağ dini oyunu.
İntikam talebi ve bunun yıkıcı sonuçları çevresinde kurulan trajedi.
Kesintiler ve mesafe yoluyla seyirciyi toplum üzerine eleştirel düşünmeye yönelten tiyatro yaklaşımı.
Tanıdık eylemi alışılmadık göstererek seyircinin onu eleştirel biçimde incelemesini sağlayan teknik.
Karakterlerin, çoğu zaman tartışma sırasında, tek tek dizelerle hızla karşılıklı konuşması.
Bir oyundaki karakterlerin, çoğu zaman kısa tanıtımlarıyla birlikte verildiği liste.
Edebi Akımlar
Belirli bir dönemde benzer düşünceleri, üslupları ve amaçları paylaşan yazarlar topluluğu ve onların oluşturduğu eğilim; örneğin romantizm, realizm ya da modernizm.
On sekizinci yüzyılın sonundan on dokuzuncu yüzyılın ortasına kadar süren; akıl ve kurallar yerine duyguya, hayal gücüne, doğaya ve bireye değer veren edebiyat ve sanat akımı.
Sıradan hayatı ve sıradan insanları idealleştirmeden, doğru bir biçimde ve çoğunlukla toplumsal ayrıntılara dikkat ederek göstermeyi amaçlayan on dokuzuncu yüzyıl edebiyat akımı.
On dokuzuncu yüzyılın sonunda realizmden gelişen; insan davranışını kalıtım, çevre ve toplumsal koşulların belirlediği bir şey olarak, çoğu zaman sert ve bilimsel bir yaklaşımla gösteren akım.
Yirminci yüzyılın başında geleneksel biçimlerden kopan ve parçalı yapı, çoklu bakış açıları ve bilinç akışı gibi yeni yazım yollarıyla deney yapan akım.
İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra ortaya çıkan; biçimle oynayan, hakikati sorgulayan ve bunu çoğu zaman ironi, parodi, türlerin karıştırılması ve kendi üzerine yorum yapan kurmaca yoluyla gerçekleştiren edebiyat akımı.
Büyülü ya da olanaksız olayların gerçekçi, gündelik bir dünyada yaşandığı ve bu olayların tamamen olağanmış gibi anlatıldığı kurmaca tarzı.
Korkuyu, gizemi ve romantik öğeleri bir araya getiren; genellikle eski şatolar, gizli geçitler, hayaletler ve aile lanetleri gibi kasvetli ortamlarda geçen kurmaca türü.
İnsan yaşamını alışılmadık diyaloglar ve durumlar aracılığıyla tutarsız, mantık dışı ya da anlamsız gösteren, 20. yüzyıl ortası tiyatro akımıdır.
Kesin imgeleri ve özlü dili öne çıkaran, yirminci yüzyıl başlarındaki şiir akımı.
Sezgiyi, bireysel vicdanı ve doğayla manevi bağı önemseyen on dokuzuncu yüzyıl Amerikan düşünce ve edebiyat akımı.
Ahlaki öğretiden çok sanatsal güzelliğe önem veren on dokuzuncu yüzyıl akımı.
Yirminci yüzyıl başlarında Harlem ile bağlantılı olarak gelişen Afrikalı Amerikalı edebiyat ve sanat canlanması.
Deneysel yazıları ve alışılmışın dışındaki yaşamlarıyla toplumsal uyuma karşı çıkan, yirminci yüzyıl ortası yazar grubu.
Eleştiri ve Çözümleme
Edebi eserlerin anlamları, biçimleri, bağlamları ve değerleri tartışılarak incelenmesi, yorumlanması ve değerlendirilmesi.
Bir metnin ya da metnin bir bölümünün ne anlama geldiğine dair, metinden kanıtlarla desteklenen açıklama; ayrıca bu açıklamayı yapma eylemi.
Bir edebi metnin nasıl işlediğinin; anlamını ve etkilerini açıklamak amacıyla tema, karakter, yapı ve dil gibi öğeleri ele alınarak ayrıntılı biçimde incelenmesi.
Kısa bir metin parçasının sözcüklere, seslere, imgelere ve yapıya tek tek dikkat edilerek, bunların anlamı nasıl oluşturduğunu gösterecek biçimde ayrıntılı olarak okunması.
Bir edebiyatta en önemli ve en etkili kabul edilen, yaygın olarak okutulan, incelenen ve yeniden basılan eserler bütünü.
Edebiyatı okumak ve yorumlamak için kullanılan düşünce ve yöntemlerin incelenmesi; örneğin yapısalcılık, Marksizm, psikanaliz, feminizm ve sömürgecilik sonrası kuram.
Metinlerin alıntı, gönderme, parodi, öykünme ya da yeniden yazma yoluyla başka metinleri biçimlendirmesi ve onlara dayanması; anlamın kısmen bu bağlantılardan doğması.
Metinlerin kadınları ve toplumsal cinsiyeti nasıl temsil ettiğini, cinsler arasındaki iktidar ilişkilerinin nasıl işlediğini ve kadın yazarların neden görmezden gelindiğini inceleyen edebiyat yaklaşımı.
Bir metnin dilini, yapısını ve anlamını adım adım, yakından inceleyen dikkatli açıklama ve çözümleme yöntemidir.
Anlatıların nasıl kurulduğunu ve anlatım tekniklerinin anlamı, bakış açısını, zamanı ve okur tepkisini nasıl biçimlendirdiğini inceleyen alan.
Tanıdık şeylerin, okurun onları yeniden fark etmesini sağlayacak alışılmadık biçimlerde sunulması.
Yazarın amaçladığı anlamı, eserin yorumlanmasında kesin ve belirleyici ölçüt olarak kabul etme.
Bir eserin anlamını ya da değerini yalnızca okurda uyandırdığı duygularla belirleme.
Eserin kendi içindeki ilişkileri yakından çözümlemeyi öne çıkaran yirminci yüzyıl eleştiri yaklaşımı.
Edebiyatı, döneminin başka metinleri ve iktidar ilişkileriyle birlikte okuyan eleştiri yaklaşımı.
Edebiyat ile fiziksel çevre arasındaki ilişkileri inceleyen eleştiri alanı.
Bir eserin anlamının oluşmasında okurun rolünü inceleyen eleştiri yaklaşımı.
Okurların ve izleyicilerin eserleri değişen tarihsel bağlamlarda nasıl anladığını inceleyen kuram.
Bir eserin farklı sürümlerini karşılaştırarak değişkeleri inceleme ve güvenilir bir metin oluşturma çalışması.
Edebi eserler arasında tekrarlanan simgesel örüntüleri, kişileri ve öyküleri inceleyen eleştiri.
Sömürgeci iktidarın ve bıraktığı etkilerin edebiyatı ve temsili nasıl biçimlendirdiğini inceleyen yaklaşım.
Bir metnin görünürdeki karşıtlıklarını ve anlamlarını kararsızlaştıran gerilimleri ve çelişkileri inceleyen okuma.
Bir eseri biçimlendiren edebi araçlara ve yapılara odaklanan eleştiri yaklaşımı.
Edebi anlamın oluşmasını sağlayan temel sistemleri ve ilişkileri inceleyen yaklaşım.
Mini test: bu terimleri biliyor musun?
Bu sözlükten 10 soru. Her terimin doğru Türkçe karşılığını seç, puanını gör.
Edebiyat İngilizcesi nasıl öğrenilir?
- Her hafta İngilizce gerçek metinler okuyun: bir kısa öykü, birkaç şiir, bir kitap eleştirisi ya da bir yazar hakkındaki ansiklopedi maddesi. Yalnızca öyküdeki bilinmeyen kelimelerin değil, eleştirmenlerin kullandığı çözümleme kelimelerinin de altını çizin.
- Terimleri zaten bildiğiniz eserler üzerinden öğrenin. Sevdiğiniz bir Türk romanını İngilizce anlatın: mekanını, başkahramanını, bakış açısını, çatışmasını ve temalarını.
- Terimleri eleştirmenlerin birbirinden ayırdığı çiftler ve gruplar halinde öğrenin: simile ve metaphor, theme ve motif, yuvarlak ve düz karakter, memoir ve autobiography, soliloquy ve monologue.
- Bir metin parçasını incelerken 'teknik + örnek + etki' kalıbını kullanın: Tekniğin adını verin, birkaç kelime alıntılayın, ardından okur üzerindeki etkisini açıklayın.
- Şiir terimlerini sesli söyleyin ve vurguları parmağınızla vurun. Vurgu ve ritim duyulduğunda daha kolay anlaşılır; hyperbole, genre ve soliloquy gibi kelimeler de sık yanlış telaffuz edilir.
Sıkça sorulan sorular
Edebiyat İngilizcesi terimlerini nasıl etkili biçimde öğrenebilirim?
Alfabetik sırayla değil konu konu çalışın: Önce bir anlatının öğeleri (olay örgüsü, karakter, mekan, tema, bakış açısı), ardından söz sanatları, şiir terimleri, tiyatro ve edebi akımlar. Her terimi bildiğiniz bir kitaptan örnekle öğrenin; kısa öyküler, şiirler, kitap eleştirileri ve klasik baskıların giriş yazıları gibi gerçek metinleri düzenli okuyun. Ardından bir kitap hakkında yeni terimlerden beş altısını kullanarak İngilizce kısa bir paragraf yazın.
İngilizce edebi çözümleme ödevi yazmak için önce hangi terimleri bilmem gerekir?
Bir metnin nasıl işlediğini anlatan kelimelerle başlayın: plot, conflict, character, protagonist, narrator, point of view, setting, theme, tone ve symbol. Ardından yaygın teknikleri (metaphor, simile, imagery, irony) ve çözümleme fiillerini ekleyin: suggest, convey, highlight, contrast, foreshadow. Bu sözlüğün ilk seviyesi tam olarak bunları kapsar.
Türkçe edebiyat terimlerinin neden çoğu zaman iki adı var, örneğin benzetme ve teşbih?
Türkçe edebiyat terimleri farklı dönemlerden gelir. Klasik belagat Arapça ve Farsça kökenli terimler bırakmıştır (teşbih, istiare, mübalağa, kafiye); 20. yüzyıldaki dil devrimi Türkçe karşılıklar türetmiştir (benzetme, eğretileme, abartma, uyak); çağdaş eleştiri ise Avrupa dillerinden kelimeler almıştır (metafor, ironi, alegori). Ders kitapları, çevirmenler ve üniversiteler farklı tercihler yaptığı için iki Türkçe adı da öğrenip tek bir İngilizce terimle eşleştirmek en kolay yoldur.
Klasikleri İngilizce aslından mı yoksa Türkçe çevirisinden mi okumak daha iyi?
İkisinin de yararı var. Türkçesini zaten okuduğunuz bir eseri İngilizce okumak iyi bir başlangıçtır; olay örgüsünü bildiğiniz için dile odaklanabilirsiniz. Önce modern düzyazı, kısa öykü ya da uzun öyküyle başlayın; Shakespeare'i ve eski şiiri sonraya bırakın ya da açıklamalı öğrenci baskılarından okuyun. Başka dillerde yazılmış eserlerin İngilizce çevirileri de edebiyat tartışmalarının kelime dağarcığını öğrenmek için gayet uygundur.
İlgili alanlar
Seviyene uygun okumayla pekiştir
Yeni kelimelerin kalıcı olmasının en hızlı yolu seviyene uygun metin okumaktır. Seviyene göre ücretsiz İngilizce kitaplar:
