Üniversite öğrencileri ve araştırmacılar için İngilizce

Akademik İngilizce: 370 Temel Terim ve Anlamları

Akademik İngilizce; dergilerde, tezlerde, konferanslarda ve hakem süreçlerinde neredeyse her disiplinin ortak dilidir. Bu sözcükler, üniversite öğrencilerinin ve araştırmacıların literatürü rahatça okumasına, beklenen üslupta yazıp kaynak göstermesine ve çalışmalarını danışmanlarla, hakemlerle ve uluslararası meslektaşlarla tartışmasına yardımcı olur.

  • 370 terim
  • 11 konu
  • 124 temel terim
  • 742 örnek cümle

Hakemlik ve Yayın Süreci

  • h-indexisimh endeksi

    Bir yayın kümesinde her biri en az h atıf almış en az h yayın bulunmasını sağlayan en büyük h sayısı.

  • altmetricsisimalternatif metrikler

    Araştırmanın, geleneksel akademik atıflar dışındaki çevrim içi ilgisini ölçen göstergeler.

  • offprintisimayrı basım

    Daha geniş bir yayında çıkan makalenin ayrı olarak sağlanan kopyası.

  • diamond open accessisimelmas açık erişim

    Okurdan erişim, yazardan da yayın ücreti almayan açık erişim modeli.

  • preprint serverisimön baskı sunucusu

    Resmi dergi yayınından önce araştırma metinlerini paylaşmaya yarayan çevrim içi hizmet.

Konferanslar ve Sunumlar

  • conferenceisimkonferans, kongre

    Araştırmacıların çalışmalarını sunduğu, konuşmaları dinlediği ve alanındaki diğer kişilerle fikir alışverişinde bulunduğu, çoğu zaman birkaç gün süren resmi toplantı.

  • call for papersisimbildiri çağrısı, makale çağrısı

    Araştırmacıları bir konferans, derginin özel sayısı ya da derleme kitap için özet veya makale göndermeye davet eden ve genellikle konuları ve son başvuru tarihini içeren duyuru.

  • keynoteisimana konuşma, açılış konuşması

    Bir konferansta genellikle tanınmış ve davetli bir konuşmacının, çoğu zaman günün başında tüm katılımcılara yaptığı ana konuşma.

  • Q&Akısaltmasoru-cevap, soru-cevap bölümü

    'Questions and answers' ifadesinin kısaltması: Bir konuşmanın ya da oturumun, dinleyicilerin soru sorduğu ve konuşmacının yanıtladığı bölümü.

  • poster sessionisimposter oturumu, poster sunumu

    Araştırmacıların çalışmalarını büyük basılı posterlerle sergilediği ve posterleri okumaya gelenlerle samimi bir ortamda konuştuğu konferans bölümü.

  • proceedingsisimbildiri kitabı, konferans bildirileri

    Bir konferansta sunulan bildirilerin ya da özetlerin kitap, çevrim içi cilt veya derginin özel sayısı olarak yayımlanan derlemesi.

  • presentfiilsunmak, bildiri sunmak

    Araştırmanızı bir dinleyici kitlesine konuşmayla anlatmak ya da sonuçlar gibi bilgileri belirli bir biçimde göstermek.

  • panelisimpanel, panel oturumu

    Bir konuyu dinleyiciler önünde tartışan uzmanlar grubu ya da birbiriyle ilişkili bildirilerin birkaç konuşmacı tarafından sunulduğu konferans oturumu.

  • session chairisimoturum başkanı, oturum yöneticisi

    Konuşmacıları tanıtarak, süreyi denetleyerek ve ardından gelen soru-cevap kısmını yöneterek bir konferans oturumunu yürüten kişi.

  • workshopisimçalıştay, atölye çalışması

    Küçük bir grubun süren çalışmaları tartıştığı ya da belirli bir beceri üzerinde uygulama yaptığı kısa ve etkileşimli toplantı veya eğitim oturumu.

  • conference abstractifadekonferans özeti

    Bir konferans başvurusu için gönderilen; konuyu, amacı, yöntemi ve beklenen katkıyı özetleyen kısa metin.

  • conference paperisimkonferans bildirisi

    Akademik bir konferansta sunulmak üzere yazılan ve çoğu zaman konferans bildiriler kitabında yayımlanan araştırma metnidir.

  • conference programisimkonferans programı

    Bir konferansın oturumlarını, konuşmacılarını, saatlerini, salonlarını ve bazen özetler ile etkinlik bilgilerini gösteren resmî çizelgedir.

  • plenary sessionisimgenel oturum

    Konferans katılımcılarının tamamına yönelik oturum.

  • parallel sessionisimparalel oturum

    Diğer oturumlarla aynı zamanda düzenlenen konferans oturumu.

  • lightning talkisimçok kısa sunum

    Bir veya birkaç ana noktayı aktarmak için hazırlanan çok kısa sunum.

  • discussantisimmüzakereci, tartışmacı

    Sunulan bildirileri eleştirel yorumlamak ve tartışmayı geliştirmekle görevlendirilen kişi.

  • doctoral consortiumisimdoktora araştırmacıları danışma toplantısı

    Doktora araştırmacılarının geri bildirim ve rehberlik aldığı, konferansla bağlantılı toplantı.

Araştırma ve Yayın Etiği

  • plagiarismisimintihal, aşırma

    Başkasının sözlerini, fikirlerini ya da emeğini kaynağını uygun biçimde belirtmeden kendi çalışmasıymış gibi sunmak.

  • ethics approvalisimetik kurul onayı, etik onay

    İnsan ya da hayvan içeren bir çalışmanın başlamadan önce etik standartlara uygun olduğunu teyit eden ve etik kurul veya değerlendirme kurulundan alınan resmi izin.

  • confidentialityisimgizlilik, mahremiyet

    Katılımcıların kişisel bilgilerini gizli tutma ve verileri, kişilerin kimliği belirlenemeyecek biçimde saklayıp raporlama yükümlülüğü.

  • academic integrityisimakademik dürüstlük, bilimsel dürüstlük

    Öğrenimde ve araştırmada dürüstlük, hakkaniyet ve sorumluluk ilkelerine bağlılık; kaynak göstermeyi, verileri doğru raporlamayı ve çalışmayı kişinin kendisinin yapmasını kapsar.

  • anonymityisimanonimlik, kimlik gizliliği

    Katılımcıların verilerden ya da yayımlanan rapordan, kimi zaman araştırmacının kendisi tarafından bile tanınamaması durumu.

  • conflict of interestisimçıkar çatışması, çıkar ilişkisi

    Bir araştırmacının mali, mesleki ya da kişisel çıkarlarının araştırmasını veya yargısını etkileyebileceği ya da etkiliyormuş gibi görünebileceği durum.

  • fabricationisimuydurma, veri uydurma

    Veri, sonuç ya da kaynak uydurup bunları gerçekmiş gibi raporlamak; araştırma suistimalinin en ağır biçimlerinden biri.

  • self-plagiarismisimkendi kendinden intihal, öz intihal

    Daha önce yayımlanmış kendi metninizi, verilerinizi ya da fikirlerinizi önceki yayına atıf yapmadan yeni bir çalışmada yeniden kullanmak.

  • retractionisimgeri çekme, yayının geri çekilmesi

    Bir derginin, sonuçları güvenilir olmadığı ya da etik ihlal veya ciddi bir hata bulunduğu için yayımlanmış bir makaleyi resmi olarak geri çekmesi.

  • research ethicsisimaraştırma etiği

    Dürüstlük, katılımcıların korunması ve verilerin uygun biçimde ele alınması dâhil, sorumlu araştırmayı yönlendiren ilke ve standartlar.

  • human subjectsisiminsan katılımcılar

    Bir araştırma çalışmasına katılım, gözlem, test ya da görüşme yoluyla veri sağlayan kişilerdir.

  • participant rightsisimkatılımcı hakları

    Bir araştırmaya katılan kişilerin sahip olması gereken koruma ve özgürlüklerdir; gönüllü katılım, mahremiyet ve çekilme hakkı bunlara örnektir.

  • preregistrationisimön kayıt

    İlgili sonuçları görmeden veya planlanan analizi yapmadan araştırma planını kaydetme.

  • publication biasisimyayın yanlılığı

    Çalışmaların veya bulguların yayımlanıp erişilebilir hale gelmesinin sonuçlarına bağlı olması nedeniyle oluşan sistematik yanlılık.

  • gift authorshipisimarmağan yazarlık

    Yeterli yazarlık katkısı olmayan bir kişiyi yazar listesine ekleme.

  • ghost authorshipisimhayalet yazarlık

    Yazarlığı hak eden katkıyı yapmış bir kişiyi yazar listesinden çıkarma.

  • expression of concernisimendişe bildirimi

    Derginin, bir yayın hakkındaki çözülmemiş ciddi kaygıları okura duyurduğu bildirim.

  • data availability statementisimveri erişilebilirliği beyanı

    Bir makaleyi destekleyen verilere erişilip erişilemeyeceğini ve erişim yolunu açıklayan beyan.

  • HARKingisimsonuç sonrası hipotezi önceden kurulmuş gibi sunma

    Sonuçlar görüldükten sonra geliştirilen hipotezi, önceden belirlenmiş gibi sunma.

  • replication crisisisimtekrarlanabilirlik krizi

    Birçok bulgunun araştırmalar tekrarlandığında veya yakından sınandığında doğrulanmamasına ilişkin kaygı.

  • author contribution statementisimyazar katkı beyanı

    Yayında adı geçen her yazarın yaptığı işi açıklayan beyan.

Lisansüstü Eğitim ve Danışmanlık

  • supervisorisimdanışman, tez danışmanı

    Bir öğrencinin tezini ya da araştırma projesini yönlendiren; planlar, taslaklar ve ilerleme konusunda geri bildirim veren öğretim üyesi.

  • PhDkısaltmadoktora, doktora derecesi

    Doctor of Philosophy (Felsefe Doktoru): Birkaç yıllık özgün araştırma ve tezin ardından verilen en yüksek akademik araştırma derecesi.

  • postgraduatesıfatlisansüstü, lisansüstü öğrenci

    Lisans derecesinden sonra yapılan yüksek lisans ve doktora gibi eğitimle ilgili; isim olarak bu düzeyde öğrenim gören öğrenci.

  • research proposalisimaraştırma önerisi, tez önerisi

    Planlanan bir çalışmanın amaçlarını, araştırma sorularını, arka planını, yöntemini, zaman planını ve beklenen katkısını anlatan belge.

  • thesis defenseisimtez savunması, tez savunma sınavı

    Adayın tezini sunduğu ve jüri üyelerinin sorularını yanıtladığı, ardından jürinin sonuca karar verdiği sözlü sınav.

  • grantisimhibe, proje desteği

    Bir araştırma projesinin giderlerini karşılamak için kamu kurumu, vakıf ya da üniversite tarafından, çoğu zaman rekabete dayalı bir başvuru sonucunda verilen para.

  • thesis committeeisimtez izleme komitesi, tez jürisi

    Danışman dahil olmak üzere, bir lisansüstü öğrencinin tezini yönlendiren, değerlendiren ve genellikle son savunmada sınavını yapan öğretim üyelerinden oluşan kurul.

  • research assistantisimaraştırma görevlisi, araştırma asistanı

    Bir araştırma projesinde yardımcı olmak üzere istihdam edilen, çoğunlukla lisansüstü öğrenci olan kişi; Türkiye'de ayrıca akademik kariyerinin başındaki öğretim elemanlarının unvanı.

  • facultyisimöğretim kadrosu, öğretim üyeleri

    Amerikan İngilizcesinde bir üniversitenin öğretim ve araştırma kadrosu; İngiliz İngilizcesinde ayrıca Edebiyat Fakültesi gibi birbiriyle ilişkili bölümlerden oluşan birim.

  • qualifying examisimyeterlik sınavı, doktora yeterlik sınavı

    Doktora öğrencilerinin genellikle ders aşamasından sonra, tez araştırmasına başlamaya hazır olduklarını göstermek için geçmesi gereken kapsamlı sınav.

  • courseworkisimders aşaması, dersler

    Bir derece programı kapsamında tamamlanması gereken dersler; İngiliz İngilizcesinde ayrıca sınav yerine dönem içinde yapılan ve notlandırılan ödevler.

  • doctoral candidateisimdoktora adayı

    Kurumunun doktora adaylığı koşullarını yerine getirmiş ve doktorasını tamamlamak için çalışan ileri aşamadaki doktora öğrencisidir.

  • graduate studentisimlisansüstü öğrenci

    İlk üniversite derecesini tamamladıktan sonra yüksek lisans ya da doktora programında öğrenim gören öğrencidir.

  • doctoral supervisionisimdoktora danışmanlığı

    Bir doktora öğrencisine araştırma, yazım süreci ve programdaki ilerleyiş boyunca verilen akademik rehberlik ve gözetimdir.

  • fellowshipisimaraştırma bursu, araştırma destekli görev

    Araştırmayı veya ileri eğitimi destekleyen ödül ya da fonlu akademik görev.

  • studentshipisimlisansüstü araştırma bursu

    Özellikle Britanya kullanımında, araştırma derecesi öğrencisine verilen maddi destek.

  • stipendisimdüzenli burs ödemesi, ödenek

    Eğitim, yetişme veya araştırmayı destekleyen düzenli sabit ödeme.

  • assistantshipisimlisansüstü asistanlık desteği

    Maddi desteği öğretim veya araştırma görevleriyle birleştiren lisansüstü görev.

  • postdoctoral researcherisimdoktora sonrası araştırmacı

    Doktora derecesinden sonra, çoğu zaman geçici araştırma görevinde çalışan araştırmacı.

  • tenureisimgüvenceli akademik kadro

    Geçerli kurallar çerçevesinde devamlı atama sağlayan akademik istihdam statüsü.

  • sabbaticalisimakademik çalışma izni

    Araştırma, eğitim veya mesleki yenilenme için normal görevlerden izinli ayrılma dönemi.

  • external examinerisimkurum dışı sınav görevlisi

    Akademik çalışmayı değerlendiren, dereceyi veren kurumun dışından gelen sınav görevlisi.

  • cotutelleisimkurumlar arası ortak doktora düzenlemesi

    Kurumlar arasında ortak doktora danışmanlığı ve derece işlemlerini düzenleyen resmi anlaşma.

  • internal examinerisimkurum içi sınav görevlisi

    Dereceyi veren kurumun içinden seçilen sınav görevlisi.

  • habilitationisimdoktora sonrası akademik yeterlik

    Bazı üniversite sistemlerinde doktora sonrasında uygulanan ileri akademik yeterlik veya değerlendirme.

Mini test: bu terimleri biliyor musun?

Bu sözlükten 10 soru. Her terimin doğru Türkçe karşılığını seç, puanını gör.

Akademik İngilizce nasıl öğrenilir?

  • Kendi alanınızdaki güncel makaleleri okuyun; yazarların amaçlarını nasıl tanıttığına, bulgularını nasıl raporladığına ve iddialarını nasıl temkinli bir dille ifade ettiğine dikkat edin. Cümleleri değil, kalıpları örnek alın.
  • Makale bölümlerine (giriş, yöntem, bulgular, tartışma) göre düzenlenmiş bir ifade defteri tutun; böylece yazarken doğru kalıbı kolayca bulursunuz.
  • Sözcükleri eşdizimleriyle birlikte öğrenin: 'conduct research', 'draw conclusions', 'address a research gap' gibi kalıplar akademik metninizin doğal görünmesini sağlar.
  • Bölümünüzün ya da hedeflediğiniz derginin hangi stil kılavuzunu (APA, MLA, Chicago, IEEE) kullandığını erkenden öğrenin; atıf kurallarını en sona bırakmayın.
  • Kaynaklarınızdaki kısa paragrafları kendi cümlelerinizle yeniden yazmayı deneyin, ardından özgün metinle karşılaştırarak sözcük seçiminin ve cümle yapısının gerçekten size ait olup olmadığını kontrol edin.

Sıkça sorulan sorular

Thesis ile dissertation arasındaki fark nedir?

İkisi de bir derece için yazılan uzun araştırma çalışmalarıdır. ABD'de 'thesis' genellikle yüksek lisans, 'dissertation' ise doktora için kullanılır; Birleşik Krallık'ta durum çoğu zaman tersidir ve doktora çalışmasına genellikle 'thesis' denir. Türkçede ikisi de kısaca 'tez' olarak karşılanır.

Akademik İngilizcede 'researches' demek doğru mu?

Akademik yazımda 'research' isim olarak genellikle sayılamaz; bu yüzden 'researches' yerine 'a lot of research', 'several studies' ya da 'a piece of research' denir. Fiil olarak kullanımı ise doğrudur: 'She researches urban migration.' (Kentsel göç üzerine araştırma yapıyor.)

Yabancı dilde yazarken intihalden nasıl kaçınılır?

Notlar kendi cümlelerinizle alınır, aynen aktarılan her ifade tırnak içine konur ve başka sözcüklerle aktarılanlar dahil, ödünç alınan her fikir için kaynak gösterilir. Kopyalanan bir cümlede birkaç sözcüğü değiştirmek de intihal sayılır.

Akademik yazımda 'hedging' ne anlama gelir?

Hedging, bir iddiayı kanıtın gücüyle uyumlu kılmak için may, might, appear to, suggest ya da to some extent gibi temkinli ifadeler kullanmaktır. Akademik okurlar bunu bekler; aşırı kesin ifadeler bilimsel olmayan bir izlenim bırakabilir.

'Data is' mi yazılır, 'data are' mı?

İkisi de kullanılır. APA dahil pek çok bilimsel stil kılavuzu 'data' sözcüğünü çoğul kabul eder ('the data are'); 'data is' ise genel ve iş İngilizcesinde yaygındır. Yazarlar dergilerinin ya da bölümlerinin benimsediği kullanımı izler ve metin boyunca tutarlı kalır.

Seviyene uygun okumayla pekiştir

Yeni kelimelerin kalıcı olmasının en hızlı yolu seviyene uygun metin okumaktır. Seviyene göre ücretsiz İngilizce kitaplar: